Đo lường sức khỏe và bệnh tật

      30

thông điệp thiết yếu

Việc giám sát và đo lường sức khoẻ và mắc bệnh là thực hành cơ bản trong dịch tễ học.

Bạn đang xem: Đo lường sức khỏe và bệnh tật

Có những loại đo lường và tính toán để mô tả tình trạng sức khoẻ của quần thể.


Tình trạng sức khoẻ của quần thể ko được đo lường tương đối đầy đủ ở các nơi trên cầm giới, với sự thiếu thông tin này là một thách thức lớn so với các bên dịch tễ học.

Định nghĩa mức độ khoẻ và mắc bệnh

Định nghĩa

Định nghĩa hoàn hảo nhất về mức độ khoẻ là có mang do tổ chức triển khai y tế nhân loại (TCYTTG) khuyến cáo năm 1948 nguyên văn là: “Sức khoẻ là 1 tình trạng trả toàn dễ chịu về thể chất, tinh thần, làng hội chứ không chỉ đơn thuần là không tồn tại bệnh tốt tàn tật”.1 Định nghĩa này vẫn là phù hợp nhất, cho dù bị phê bình do câu hỏi khó khẳng định và đo lường sự thoải mái. Năm 1977, Hội đồng Y tế ráng giới đặt ra quyết trung ương đến năm 2000 toàn bộ mọi người đều có thể duy trì sức khoẻ cho phép họ sinh sống một cuộc sống có công dụng về khiếp tế cũng giống như xã hội. Cam kết về kế hoạch “Sức khoẻ cho những người” này đang được thay đổi vào năm 1998 cùng tiếp tục sau đó vào năm 2003.2

Dịch tễ học cần đến các định nghĩa thực tế về sức khoẻ và bệnh dịch tật, tập trung vào số đông khía cạnh mức độ khỏe thuận tiện đo lường được và có thể cải thiện. 

Những tư tưởng về triệu chứng sức khoẻ của các nhà dịch tễ học tập thường đối kháng giản, như “có bệnh” giỏi “không tất cả bệnh” (xem vỏ hộp 2.1). Việc xây dựng những tiêu chuẩn chỉnh để xác lập sự hiện hữu của một bệnh đòi hỏi phải bao gồm định nghĩa về tình trạng thông thường và bất bình thường. Tuy nhiên thường khó xác định thế như thế nào là thông thường và hi hữu khi có sự phân biệt cụ thể giữa thông thường và bất bình thường, đặc biệt đối với số đông biến tiếp tục có dạng phân bố chuẩn chỉnh liên quan lại đến một vài loại bệnh. (Xem Chương 8). 

Ví dụ, chính sách về điểm giới hạn cho điều trị cao huyết áp thay đổi tuỳ theo trường hợp, do đều sở hữu sự ngày càng tăng liên tục về nguy cơ tiềm ẩn bệnh tim mạch ở những mức (xem Chương 6). Một điểm giới hạn xác định cho một ngôi trường hợp không bình thường được nhờ vào định nghĩa áp dụng được chứ chưa hẳn một ngưỡng xác định nào. Tương tự như như vậy đối với các tiêu chí xác định phơi nhiễm có nguy hại cho sức khoẻ: ví dụ, bề ngoài mức chì trong máu an toàn phải dựa vào những vật chứng sẵn có, và gồm thể thay đổi theo thời hạn (Xem Chương 9).

Tiêu chuẩn chỉnh chẩn đoán

Tiêu chuẩn chẩn đoán thường xuyên dựa trên những triệu chứng, biểu hiện, lịch sử từ trước và công dụng xét nghiệm. Ví dụ: viêm gan hoàn toàn có thể được xác minh khi bao gồm sự hiện diện kháng thể trong máu; dịch bụi phổi amiăng được nhận ra khi có những triệu bệnh và biểu lộ về những chuyển đổi chức năng phổi rứa thể, những dấu hiệu X quang đãng về xơ hóa hoặc dày hóa màng phổi với tiền sử phơi lan truyền với sợi amiăng. Bảng 2.1 cho biết thêm chẩn đoán sốt rẻ khớp hoàn toàn có thể dựa bên trên một số biểu thị của bệnh, trong những số đó một số bộc lộ được tấn công giá đặc biệt quan trọng hơn những biểu lộ khác. 

Trong một số trong những trường hợp, những tiêu chí rất dễ dàng cũng rất có thể được sử dụng. Ví dụ, tỷ suất tử vong do viêm phổi sống trẻ em những nước đang cải cách và phát triển giảm xuống phụ thuộc vào việc phát hiện nay và chữa trị nhanh chóng. Phía dẫn thống trị bệnh của tổ chức triển khai Y tế cố giới khuyến cáo rằng các trường thích hợp viêm phổi hoàn toàn có thể phát hiện dựa vào triệu chứng lâm sàng, mà lại không cần tới sự việc khám bởi ống nghe, X quang đãng ngực hay các xét nghiệm. Dụng cụ đề xuất đến độc nhất là đồng hồ đeo tay để quan sát và theo dõi nhịp hô hấp. Việc thực hiện kháng sinh đối với những trẻ nghi vấn viêm phổi, chỉ phụ thuộc việc đi khám cơ thể, được khuyến nghị ở đông đảo nơi có tỷ lệ viêm phổi cao, và gần như nơi không tồn tại đủ mối cung cấp lực để chẩn đoán những vì sao khác.5 

Tương trường đoản cú như vậy, quan niệm lâm sàng của sida ở người trưởng thành được xây dựng từ thời điểm năm 1985, để áp dụng ở rất nhiều nơi thiếu nguồn lực chẩn đoán.6 Định nghĩa trường hợp bệnh lý của TCYTTG cho hệ thống giám sát và đo lường AIDS chỉ việc hai biểu hiện chính (sụt cân nặng ≥ 10% tổng cân nặng nặng, tiêu chảy mạn tính, hoặc nóng kéo dài) và một biểu lộ nhẹ (ho liên tục, nhọt giộp, viêm hạch bạch máu lan rộng, v.v…). Năm 1993, Trung tâm kiểm soát và điều hành bệnh định nghĩa sida là bao hàm tất cả những người dân có hàm lượng tế bào bạch tiết T CD4+ nhỏ hơn 200 trên 1 micro lít.7

Hộp 2.1. Định nghĩa trường phù hợp bệnh

Bất cứ tư tưởng nào được thực hiện trong dịch tễ học, có mang đó bắt buộc rõ ràng, để trong nhiều yếu tố hoàn cảnh khác nhau và nhiều người khác nhau dễ thực hiện và giám sát được bằng phương thức chuẩn. Một định nghĩa cụ thể và ngắn gọn so với một căn bệnh sẽ bảo đảm an toàn cùng một thực thể ở team hay cá nhân khác nhau đang được đo lường. Định nghĩa được thực hành thực tế trong lâm sàng thường ít chắc nịch hơn cùng thường bị tác động bởi dự đoán lâm sàng, một trong những phần là bởi vì ta rất có thể tiến hành những xét nghịêm những bước cho tới khi chẩn đoán được khẳng định.  

Bảng 2.1. Tiêu chuẩn chỉnh Jones lí giải chẩn đoán sốt thấp khớp (tiêu chí Jones, 1992)4

Xác suất sốt phải chăng khớp hoàn toàn có thể được xác định bởi sự hiện diện của 2 tiêu chuẩn chính hay như là một tiêu chuẩn chỉnh chính với 2 tiêu chuẩn chỉnh phụ, nếu bao gồm thêm bằng chứng của sự lây nhiễm liên ước khuẩn team A trước kia a

Các tiêu chuẩn chính

Các tiêu chuẩn phụ

Viêm tim

Viêm đa khớp 

Múa vờn

Ban đỏ gồm bờ

Các hạt dưới da

Lâm sàng

Đau khớp

Sốt

Xét nghiệm

Phản ứng quy trình tiến độ cấp tính tăng cao:

Tốc độ ngày tiết trầm

Protein C làm phản ứng

Khoảng phường – R kéo dài

aBằng hội chứng về lây lan liên cầu khuẩn team A trước đó:

Số lượng vi khuẩn ở họng hoặc xét nghiệm nhanh kháng nguyên liên mong khuẩn

Độ chuẩn chỉnh kháng thể liên ước khuẩn tăng cao

Tiêu chuẩn chỉnh chẩn đoán có thể đổi khác rất cấp tốc do kiến thức ngày càng nhiều hoặc những kỹ thuật chẩn đoán được cải tiến; tiêu chuẩn chỉnh cũng thường thay đổi tùy theo thực trạng thực tế. Ví dụ điển hình tiêu chuẩn ban sơ của TCYTTG về nhồi máu cơ tim sử dụng trong các nghiên cứu dịch tễ học sẽ được biến đổi từ khi có cách thức khách quan tiền để reviews điện chổ chính giữa đồ (mã Minnesota) vào trong năm 1980.8, 9 các tiêu chuẩn chỉnh sau đó được chỉnh sửa vào trong năm 1990, khi có thể đo lường các enzyme tim.10  

Đo lường tần số căn bệnh trạng

Một số đo lường và thống kê tần số dịch trạng dựa vào khái niệm về hiện nay mắc và bắt đầu mắc. Tuy nhiên, những nhà dịch tễ học vẫn không thống nhất được khái niệm của các thuật ngữ trong nghành nghề dịch vụ này. Trong tư liệu này, shop chúng tôi chủ yếu thực hiện những định nghĩa trong cuốn Từ điển dịch tễ học của Last.11 

Quần thể nguy cơ

Yếu tố đặc biệt để đo lường và thống kê các tính toán tần số dịch trạng là cầu lượng đúng chuẩn số fan đang triển khai nghiên cứu. ưng ý là các con số này chỉ bao gồm những người có nguy cơ mắc bệnh đang được nghiên cứu. Chẳng hạn, nam giới không thể được tính đến khi cầu lượng tần số ung thư cổ tử cung (Hình 2.1).

 Hình 2.1. Quần thể nguy cơ trong phân tích ung thư cổ tử cung

*
*
*
*

Trên toàn vậy giới, tuổi lâu trung bình cơ hội sinh đã gia tăng từ 46,5 năm trong tiến độ 1950 –1955 cho tới 65,0 năm trong tiến trình 1995 – 2000 (Xem Hình 2.5). Tuy vậy ở một vài nước xu hướng này bị đảo ngược vì chưng AIDS tựa như các nước cận sa mạc Sahara. Xu hướng đảo ngược này cũng xuất hịên làm việc Liên bang Xô Viết khi có 1 – 2 trường thích hợp tử vong ở nam giới trong độ tuổi 15–60, đa số là vì uống rượu và hút dung dịch lá.26

Tuổi lâu trung bình thời gian sinh, một chỉ số về triệu chứng sức khoẻ chung, coi tử vong trong thời kỳ trẻ thơ đặc biệt hơn vào thời điểm cuối đời. Bảng 2.7 là số liệu ở một vài nước. Do số liệu được dựa vào tỷ suất đặc trưng theo tuổi, rất có thể cần một vài tính toán bổ sung cập nhật để có thể so sánh giữa những quốc gia; khoảng tầm ước lượng được diễn tả trong ngoặc đơn. Khoảng tầm tin cậy rất có thể rất khủng – như so với Zimbabue – tuy vậy cũng có thể rất đúng chuẩn như nghỉ ngơi Nhật Bản, nước có hệ thống ghi nhấn hoàn chỉnh.

Bảng 2.7. Tuổi thọ trung bình đến nam và cô gái ở một số nước

Nước

Tuổi lâu trung bình lúc sinh

 

Nữ

Nam

Zimbabue

34 

37 

Liên bang Nga

72

59

Ai Cập

70

66

Trung Quốc

74

70

Mexico

77

72

Mỹ

80

75

Nhật Bản

86

79

Số liệu này thể hiện sự thay đổi lớn về tuổi thọ vừa đủ giữa những nước. Ví dụ, một nhỏ xíu gái sinh tại Nhật bạn dạng năm 2004 có thể dự tính sống đến năm 86 tuổi, trong khi một bé nhỏ gái sinh tại Zimbabue vào cùng thời điểm sẽ sống đến khoảng 30–38 tuổi. Ở số đông các nước, nữ giới sống lâu hơn nam giới.

Tỷ suất chuẩn hoá theo tuổi

Một tỷ suất tử vong chuẩn chỉnh hoá theo tuổi (đôi khi call là tỷ suất hiệu chỉnh theo tuổi) là một trong những đo tóm tắt về tỷ suất tử vong của một quần thể nếu như nó có cấu tạo tuổi chuẩn. Tất cả thể chuẩn chỉnh hóa tỷ suất bằng cách trực tiếp hoặc loại gián tiếp (xem vỏ hộp 2.5).

Chuẩn hoá tỷ suất có thể chấp nhận được so sánh trong số những quần thể có kết cấu tuổi không giống nhau. Chuẩn chỉnh hóa cũng hoàn toàn có thể được vận dụng với những đặc tính khác với tuổi. Việc này là quan trọng khi so sánh hai hay nhiều quần thể không giống nhau về một số đặc tính cơ bạn dạng (tuổi, chủng tộc, tình trạng tài chính – làng mạc hội …) có tác động một cách chủ quyền tới nguy cơ tử vong.

Hộp 2.5: chuẩn chỉnh hóa trực tiếp cùng gián tiếp tỷ suất bệnh

Chuẩn hóa thẳng là phương pháp được vận dụng nhiều hơn, bằng cách áp dụng tỷ suất mắc bệnh tình của quần thể so sánh vào quần thể chuẩn. Quy trình này đến ta số ngôi trường hợp bệnh dịch kỳ vọng nếu các tỷ suất mắc bệnh theo tuổi làm việc quần thể chuẩn chỉnh cũng giống hệt như quần thể nghiên cứu. 

Tỷ suất chuẩn chỉnh hóa được sử dụng bất cứ khi nào thích hợp, tỷ suất bệnh hay tỷ suất tử vong. Việc lựa lựa chọn quần thể chuẩn chỉnh là tuỳ ý, nhưng rất có thể có vấn đề nếu đối chiếu tỷ suất của không ít nước thu nhập thấp với những nước thu nhập cá nhân cao. Cụ thể về các phương pháp chuẩn hoá có thể tham khảo trong cuốn Tài liệu đào tạo Thống kê Y tế31.

Quần thể chuẩn chỉnh thường được áp dụng là:

quần thể nhân loại Segi 29

quần thể chuẩn chỉnh Châu Âu dựa trên quần thể Thụy Điển

quần thể chuẩn của TCYTTG, dựa trên tổng thể và toàn diện các quần thể vừa đủ dự kiến quả đât năm 2000 – 2025 30

Tỷ suất chuẩn hóa theo tuổi (xem Bảng 2.8) ko làm ảnh hưởng đến bố trí thứ hạng chung khi so sánh tỷ suất của những quần thể không giống nhau.

Bảng 2.8 những tỷ suất tử vong do lây nhiễm bệnh hô hấp nam giới giới chuẩn chỉnh hoá trực tiếp, cùng xếp hạng 5 quốc gia sử dụng 3 quần thể chuẩn hoá khác nhau

 Nước

Tỷ suất chuẩn hoá theo tuổi (trên 100000)

Xếp hạng các tổ quốc theo tỷ suât chuẩn chỉnh hoá theo tuổi

 

Segi

Châu Âu

Dân số

TCYTTG

Segi

Châu Âu

Dân số

TCYTTG

Úc

6,3

10,1

7,9

5

5

5

Cuba

27,2

44,2

34,6

4

4

4

Mauritius

45,2

72,6

56,6

3

3

3

Singapore

71,9

120,8

93,3

2

1

1

Turmenistan

114,2

87,9

91,2

1

2

2

Các tỷ suất chuẩn chỉnh hoá theo tuổi đào thải được tác động do phân bố tuổi không giống nhau đến các tỷ suất tử vong hay bị bệnh được so sánh. Ví dụ, gồm sự xấp xỉ lớn giữa các nước trong những liệu tỷ suất tử vong thô do những bệnh thuộc hệ tuần trả (Bảng 2.9). Phần Lan có tỷ suất thô cao xê dịch gấp 3 lần tỷ suất thô của Brazil, nhưng bao gồm cùng tỷ suất chuẩn chỉnh hoá. Tương tự, Mỹ có tỷ suất thô cao hơn 2 lần tỷ suất của Brazil, mặc dù tỷ suất chuẩn hoá theo tuổi tựa như Brazil. Vày vậy, sự khác hoàn toàn giữa các nước này sẽ không lớn như sự khác biệt giữa những tỷ suất tử vong thô. 

Các nước thu nhập cá nhân cao có phần trăm người cao tuổi trong dân sinh của họ cao hơn nhiều so với những nước thu nhập thấp và trung bình, và những người cao tuổi có tỷ suất tử vong do bệnh tim mạch cao hơn nữa so với những người dân trẻ tuổi. Tất cả các tỷ suất này tất nhiên chịu ảnh hưởng bởi quality của số liệu nơi bắt đầu về lý do tử vong.

Bảng 2.9 Tỷ suất tử vong thô và chuẩn chỉnh hoá theo tuổi (trên 100 000) với bệnh tim tại 3 tổ quốc (cả nam giới và thanh nữ giới), 2002

Nước

Tỷ suất tử vong thô

Tỷ suất tử vong chuẩn chỉnh hoá theo tuổi

Brazil

79

118

Phần Lan

240

120

Mỹ

176

105

Tình trạng bệnh tật

Các tỷ suất tử vong quan trọng đặc biệt hữu ích khi khám phá các dịch có tỷ lệ chết-mắc cao. Mặc dù nhiên, nhiều bệnh có tỷ lệ chết-mắc thấp, như phần đông các bệnh dịch tâm thần, bệnh hệ cơ xương, viêm khớp dạng thấp, thủy đậu cùng quai bị, lúc đó số liệu về tình trạng mắc bệnh hữu ích rộng là những tỷ suất tử vong. 

Số liệu về bệnh thường giúp biệt lập những vì sao về các chiều hướng tử vong nắm thể. Những biến đổi về tỷ suất tử vong có thể do những biến đổi trong tỷ suất mắc bệnh dịch hay tỷ lệ chết-mắc. Ví dụ, sự suy giảm cách đây không lâu về tỷ suất tử vong bệnh về tim mạch ở nhiều nước vạc triển hoàn toàn có thể do giảm xác suất mới mắc tuyệt giảm tỷ lệ chết-mắc. Vì cấu tạo tuổi của quần thể đổi khác theo thời gian, nên việc phân tích theo thời gian cần phải dựa trên các tỷ suất mắc bệnh dịch và tử vong chuẩn chỉnh hoá theo tuổi.

Các mối cung cấp số liệu bệnh tật bao gồm:

Nhập với xuất viện

Khám và chữa bệnh ngoại trú ở những trạm y tế con đường cơ sở

Dịch vụ đặc trưng (như điều trị chấn thương)

Hệ thống ghi nhận tình trạng bệnh dịch (như ung thư và dị tật bẩm sinh)

Để rất có thể sử dụng trong các phân tích dịch tế học, các số liệu này đề xuất phải phù hợp và dễ dàng tiếp cận. Ở một số trong những nước, yêu cầu bảo mật hồ sơ dịch án hoàn toàn có thể cản trở bài toán tiếp cận những số liệu khám đa khoa của các nghiên cứu và phân tích dịch tễ học. Một hệ thống đăng ký tập trung nhiều vào số liệu hành chính hay tài chủ yếu hơn là các đặc điểm cá thể và chẩn đoán cũng có thể làm ưu đãi giảm giá trị dịch tễ của số liệu về thương mại & dịch vụ y tế thường nhật. Tỷ lệ nhập viện bị những yếu tố ảnh hưởng hơn là tình trạng mắc bệnh của một quần thể, lấy ví dụ như sự sẵn có của giường ngủ bệnh, chế độ nhập viện và những yếu tố buôn bản hội.

Do có không ít hạn chế trong những liệu report định kỳ về tình trạng bệnh tật, nhiều nghiên cứu và phân tích dịch tễ về chứng trạng mắc bệnh phải dựa vào việc thu thập số liệu mới, áp dụng những bộ thắc mắc được thiết kế quan trọng và các kỹ thuật đi khám sàng lọc. Điều này tạo nên điều kiện cho các nhà nghiên cứu và phân tích tin tưởng rộng về số liệu và những tỷ lệ, tỷ suất được tính từ số liệu đó.

Tàn tật (disability)

Nhà dịch tễ học tập không chỉ suy nghĩ sự xuất hiện của chứng trạng bệnh, mà còn đến các hậu trái của dịch như: khiếm khuyết (impairments), giảm kỹ năng (disabilities) cùng tàn truất phế (handicaps). Các hậu quả này biểu hiện trong Định nghĩa nước ngoài về chức năng, giảm kĩ năng và mức độ khoẻ của TCYTTG (ICF).32

ICF diễn đạt cách con tín đồ sống với chứng trạng sức khoẻ của mình. Do các chức năng và giảm tác dụng của một cá nhân diễn ra vào một yếu tố hoàn cảnh xác định, ICF cũng bao gồm 1 danh sách những yếu tố môi trường. ICF là một công cụ hữu dụng để phát âm biết và đo lường các công dụng sức khoẻ. ICF hoàn toàn có thể được thực hiện trong lâm sàng, thương mại dịch vụ hay điều tra y tế, sinh hoạt mức cá thể hay quần thể.

Những thông số cơ phiên bản của ICF là:

Khiếm khuyết (impairment): ngẫu nhiên sự tổn hại xuất xắc bất bình thường nào về kết cấu hay tác dụng tâm lý, sinh lý giỏi giải phẫu.

Giảm tài năng (disability): bất kỳ sự tiêu giảm hay thiếu hụt nào (bắt nguồn xuất phát điểm từ một khiếm khuyết) về tài năng thực hiện một hoạt động theo phương pháp hoặc vào phạm vi được xem là thông thường đối với 1 người.

Tàn tật (Handicap): Một sự thua thiệt của một cá thể nào đó, bắt đầu từ một khiếm khuyết hay như là một giảm khả năng, cơ mà làm tinh giảm hay ngăn cản việc xong một vai trò thông thường (tùy thuộc tuổi, giới và những yếu tố làng hội và văn hoá) của thành viên đó.

Hộp 2.6 mô tả quan hệ giữa các tình trạng không tử vong không giống nhau.

Hộp 2.6. Lược đồ reviews những hậu quả sức khoẻ ko dẫn đến tử vong

Bệnh tật →

Khiếm khuyết→

Giảm kĩ năng →

Tàn tật

Bại liệt

Liệt chân

Không có công dụng đi lại

Thất nghiệp

Tổn yêu quý não

Trí óc chậm rì rì chạp

Khó khăn trong học tập tập

Sự xa lánh xã hội

Việc đo lường và thống kê tình trạng hiện mắc tàn tật cực kỳ khó, mặc dù các giám sát này ngày dần trở nên đặc trưng trong mọi xã hội nhưng mà tình trạng bệnh dịch cấp tính hay bệnh tạo nên tử vong đang giảm đi và nơi gồm số người cao tuổi bị tàn tật ngày càng tăng.

Các nhân tố quyết định, chỉ số sức khoẻ, và các yếu tố nguy cơ

Yếu tố quyết định sức khoẻ

Các yếu tố ra quyết định sức khoẻ được có mang là các yếu tố xã hội, khiếp tế, văn hoá và môi trường thiên nhiên cơ bạn dạng quyết định sức khoẻ và dịch tật. đa số các nguyên tố này ở ngoài nghành y tế.33–35

Chỉ số sức khoẻ 

Chỉ số mức độ khoẻ là một biến số, hoàn toàn có thể được đo trực tiếp để phản ánh chứng trạng sức khoẻ của tín đồ dân trong một cộng đồng. Sản phẩm năm, TCYTTG report số liệu mới nhất theo 50 chỉ số sức khỏe.25 Chỉ số sức khoẻ cũng rất có thể được dùng một trong những thành phần để giám sát chỉ số trở nên tân tiến xã hội rộng hơn. Ví dụ rất tốt là Chỉ số cải tiến và phát triển Con người, được cho phép xếp hạng các giang sơn mỗi năm khớp ứng với mức phát triển kinh tế, tỷ lệ mù chữ, giáo dục, và tuổi lâu trung bình

(http://hdr.uhdp.org)

Yếu tố nguy cơ

Một yếu ớt tố nguy hại là một kỹ càng thói quen cá thể hay phơi nhiễm môi trường thiên nhiên có liên hệ với xác suất tăng dần sự lộ diện bệnh. Vì rất có thể điều chỉnh các yếu tố nguy cơ, can thiệp có thể chuyển đổi yếu tố nguy cơ tiềm ẩn theo chiều hướng bổ ích để sút xác suất xuất hiện thêm bệnh. ảnh hưởng của can thiệp có thể xác định được bằng cách sử dụng cùng đo lường và thống kê và thuộc tình trạng. (xem hộp 2.7)

Hộp 2.7 Đo lường những yếu tố nguy cơ

Các yếu đuối tố nguy cơ tiềm ẩn có thể bao gồm hút dung dịch lá xuất xắc uống rượu, ăn kiêng, hoạt động thể lực, áp suất máu hay lớn phì. Vì những yếu tố nguy cơ có thể được thực hiện để chẩn đoán bị bệnh trong tương lai, những giám sát và đo lường tại một quần thể là rất đặc biệt quan trọng nhưng cũng khá khó khăn.

Thuốc lá hoàn toàn có thể được xác định bằng phương pháp tự ghi nhận triệu chứng hút (có/không), con số hút, hay các dấu hiệu sinh học tập (continine tiết thanh). Mặc dù nhiên, các khảo sát khác nhau thực hiện phương pháp, kỹ thuật, tiêu chí xác minh nguy cơ hay công dụng lâm sàng khác biệt (ví dụ như tiểu con đường hay tăng máu áp). Tiếp tế đó, các điều tra chỉ có thể đại diện cho một trong những phần nhỏ các nhóm dân sinh của một quốc gia, quận xuất xắc thành phố. Những biệt lập về cách thức này cho thấy thêm khó khăn trong câu hỏi so sánh công dụng giữa các khảo sát và các đất nước khác nhau.

Nhiều nỗ lực đã được thực hịên để chuẩn chỉnh hoá các cách thức đo lường yếu hèn tố nguy hại trên phạm vi toàn cầu, bao gồm cả dự án MONICA của TCYTTG một trong những năm 1980 và 1990.36,37 new đây, phương pháp STEPS của TCYTTG để đo lường và tính toán yếu tố nguy cơ tiềm ẩn ở cấp độ quần thể cung cấp quy trình với tài liệu nhằm khuyến khích các nước nhà thu thập số liệu một cách chuẩn chỉnh hóa.38,39

Số liệu từ các quốc gia hoàn toàn có thể được hiệu chỉnh theo những lệch lạc đã biết để hoàn toàn có thể so sánh. Bước này cũng là cần thiết vì các giang sơn thực hiện tại điều tra chuẩn chỉnh trong những thời điểm khác nhau. Nếu như như các yếu tố nguy cơ thay đổi theo thời gian, những thông tin về xu hướng đổi khác sẽ được thực hiện để hiệu chỉnh số liệu theo năm report chuẩn.

Các đo lường sức khoẻ quần thể tổng phù hợp khác

Các bên hoạch định cơ chế phải đương đầu với thử thách trong sắp xếp ưu tiên chống và kiểm soát và điều hành bệnh, trong những khi vẫn chịu trách nhiệm dự đoán những ưu tiên đến tương lai. đưa ra quyết định này phải phụ thuộc vào các đo lường sức khỏe khoắn tổng hợp diễn đạt quy mô mắc bệnh của quần thể. Các đo lường phải phối hợp được tử vong và thời hạn mang dịch theo một phương pháp đồng nhất, áp dụng cùng một đơn vị chức năng đo lường.

Những thống kê giám sát này chính là đơn vị nhằm ghi thừa nhận gánh nặng bệnh tật trong quần thể. Đây bao gồm là cách để theo dõi và nhận xét sức khỏe khoắn quần thể, tự đó rất có thể triển khai gấp rút các hành động phòng phòng và kiểm soát ngay khi bắt buộc thiết.

Tỷ suất tử vong chẳng thể phản ánh rất đầy đủ bức tranh về những yếu tố không giống nhau tác đụng đến sức khỏe quần thể. Quãng thời gian sống được đính với khái niệm chất lượng cuộc sống rất có thể được làm phản ánh bằng các giám sát và đo lường quần thể dưới đây:

Số năm sống tiềm tàng bị mất (Potential life lost – PLL) phụ thuộc vào số năm sống bị mất đi do tử vong nhanh chóng (trước một mức tuổi bất kỳ)

Kỳ vọng sống khoẻ mạnh (Healthy life expectancy – HALE)

Kỳ vọng sống không trở nên giảm công dụng (Disability-free life expectancy – DFLE)

Số năm sống hiệu chỉnh theo chất lượng (QUALYs)

Số năm sinh sống hiệu chỉnh triệu chứng tàn tật (DALYs)

Số năm sống điều chỉnh theo triệu chứng tàn tật

Dự án Gánh nặng bị bệnh 40 kết hợp ảnh hưởng tử vong nhanh chóng và giảm chức năng. Bằng một đo lường và tính toán duy nhất, dự án ghi nhấn được ảnh hưởng ở quần thể của rất nhiều tình trạng tử vong cùng không tử vong. Đo lường được sử dụng đa phần là DALY, kết hợp

Số năm sống bị mất (Years of lost life – YLL) tính theo số tử vong nghỉ ngơi mỗi độ tuổi, nhân với số thời gian sống còn lại theo tuổi lâu trung bình chuẩn chỉnh của cụ giới

Số năm sống bị mất bởi vì giảm chức năng (YLD), số trường hợp mới mắc bởi chấn yêu quý hay gầy đau nhân với thời hạn trung bình của bệnh và một trọng số phản ánh mức rất lớn của dịch từ 0 (hoàn toàn khoẻ mạnh) đến 1 (tử vong).

Một DALY là 1 trong những năm sinh sống “khỏe mạnh” bị mất và gánh nặng căn bệnh tật chính là khoảng biện pháp giữa tình trạng sức khoẻ bây giờ của quần thể và tình trạng lý tưởng nhưng mà mọi bạn sống đến già, không xẩy ra giảm chức năng. Quần thể xem thêm tiêu chuẩn có tuổi lâu trung bình lúc sinh là 82,5 ở thanh nữ và 80,0 làm việc nam.

Khấu trừ thời hạn và trọng số tuổi, phải chăng hơn so với những năm tuổi trẻ đối với tuổi già, được thực hiện để tính cực hiếm DALY chuẩn như đang ghi nhận trong report Sức khỏe thế giới của TCYTTG. Cùng với trọng số tuổi cùng khấu trừ thời gian, một trường hòa hợp tử vong sơ sinh tương tự với 33 DALY, cùng tử vong trong độ tuổi từ 5 – đôi mươi là khoảng 36 DALY. Chính vì như thế 3.300 DALY của một quần thể rất có thể tương đương với nhiệm vụ của 100 con trẻ sơ sinh tử vong hay 5.500 fan 50 tuổi sống một năm trong triệu chứng mù lòa.

DALY được thiết kế theo phong cách để lý thuyết các cơ chế đầu bốn của Ngân hàng nhân loại cho y tế và thông báo tình hình ưu tiên thế giới cho các nghiên cứu và chương trình y tế. Phân tích DALY vì nhiều lý do và yếu tố nguy cơ khác biệt đã cho biết nhiều loại nhìn bắt đầu về tầm quan lại trọng ở trong nhà bệnh.42

So sánh sự mở ra bệnh

Đo lường sự mở ra bệnh hay các tình trạng mức độ khoẻ khác biệt mới chỉ là vấn đề xuất vạc của quá trình dịch tễ học. Bước tiếp theo là so sánh sự mở ra bệnh giữa hai hay nhiều nhóm người có tình trạng phơi nhiễm khác nhau. Một người hoàn toàn có thể có hoặc ko phơi lây truyền với một yếu tố nguy hại đang nghiên cứu. Team không phơi nhiễm thường được sử dụng làm team đối chứng. Người dân có phơi nhiễm hoàn toàn có thể có phần đa mức độ và thời gian phơi nhiễm khác nhau (xem Chương 9). Tổng “lượng” phơi lây truyền của một fan với một yếu ớt tố như thế nào đó có thể được hotline là “liều”.

Chúng ta hoàn toàn có thể so sánh vượt trình lộ diện để khẳng định nguy cơ một hậu quả sức mạnh nảy sinh bởi phơi nhiễm. Bạn cũng có thể so sánh một cách tương đối cũng tương tự tuyệt đối bằng các đo lường và tính toán độ mạnh của sự kết hợp giữa phơi nhiễm và hậu quả.

So sánh tốt đối

Khác biệt về nguy cơ tiềm ẩn

Sự khác hoàn toàn nguy cơ hay còn được gọi là nguy cơ thừa trội, là việc chênh lệch giữa các tỷ suất lộ diện bệnh giữa nhóm gồm phơi nhiễm với không phơi nhiễm. Đây là một đo lường tốt về mức độ của một vụ việc y tế nơi công cộng gây ra vị phơi nhiễm. Ví dụ, trường đoản cú số liệu vào Bảng 2.4, khác hoàn toàn tỷ suất bắt đầu mắc bỗng nhiên quỵ ở phụ nữ hút thuốc đối với những thanh nữ chưa bao giờ hút dung dịch là 31,9/100.000 năm – người.

Khi đối chiếu hai hay những nhóm, điều đặc biệt là các nhóm tương đương càng nhiều càng tốt, trừ yếu hèn tố đang rất được phân tích. Nếu các nhóm khác hoàn toàn nhau về tuổi, giới v.v…, tỷ suất bắt buộc được chuẩn hoá trước khi so sánh.

Phân số quy thuộc (phơi nhiễm)

Phân số quy trực thuộc (phơi nhiễm) tốt phân số sinh thái xanh (phơi nhiễm), là xác suất tất cả các trường hợp bị bệnh do một phơi nhiễm như thế nào đó. Với số liệu trong Bảng 2.4, phân số quy nằm trong của hút thuốc lá lá dẫn đến bất chợt quỵ sống những thiếu nữ hút dung dịch lá là <(49,6 – 17,7)/49,6> x 100% = 64%.

Khi một phơi lan truyền được cho là lý do của một bệnh dịch thì phân số quy thuộc chính là tỷ lệ dịch trong quần thể phơi nhiễm rất có thể giảm được nếu loại bỏ được phơi nhiễm. Trong ví dụ như trên, fan ta mong rằng làm bớt 64% nguy cơ đột quỵ sinh sống những thiếu phụ hút thuốc ví như họ vứt thuốc, với mang thiết rằng hút thuốc lá lá vừa là tại sao lại vừa có thể phòng kị được. 

Phân số quy thuộc là một trong công cụ hữu dụng để review những ưu tiên đối với hoạt động y tế công cộng. Ví dụ như cả hút thuốc lá lá và ô nhiễm và độc hại không khí phần đông là nguyên nhân của ung thư phổi, nhưng nguy cơ tiềm ẩn quy thuộc do hút thuốc thường lớn hơn nhiều nguy cơ quy nằm trong do độc hại không khí. Chỉ ngơi nghỉ những xã hội có xác suất hút thuốc hết sức thấp mà độc hại không khí trong hoặc xung quanh nhà lại nặng thì ô nhiễm và độc hại không khí hoàn toàn có thể là vì sao chủ yếu đuối của ung thư phổi. Ở phần đông các nước, việc điều hành và kiểm soát hút dung dịch lá được đặt ưu tiên trong các chương trình phòng tránh ung thư phổi.

Xem thêm: Thông Báo Tuyển Chọn Công Dân Thực Hiện Nghĩa Vụ Công An Nhân Dân Năm 2022

Nguy cơ quy trực thuộc quần thể

Nguy cơ quy trực thuộc quần thể (PAR) là tỷ lệ mới mắc bệnh của một quần thể bao gồm mối tương quan tới (hoặc quy cho) câu hỏi phơi nhiễm với một nguyên tố nguy cơ.11 Đo lường này bổ ích trong việc khẳng định tầm quan trọng đặc biệt tương đối của các yếu tố phơi lây lan đối với toàn thể quần thể với là xác suất mà mới mắc bệnh trong tổng thể quần thể giảm xuống nếu thải trừ được nhân tố phơi nhiễm.

PAR được mong lượng bởi công thức sau:

IpIu

PAR = ————

Ip

Trong đó: 

I p là bắt đầu mắc dịch trong toàn bộ quần thể cùng

Iu là mới mắc bệnh trong đội không phơi nhiễm.

So sánh tương đối

Nguy cơ kha khá

Nguy cơ tương đối (còn được điện thoại tư vấn là tỷ số nguy cơ) là tỷ số nguy cơ xuất hiện ở nhóm tất cả phơi lây nhiễm với team không phơi nhiễm. Với số liệu vào Bảng 2.4, tỷ số nguy cơ đột quỵ ở thanh nữ hút dung dịch lá so với những người chưa lúc nào hút thuốc là là 2,8 (49,6/17,7).

Tỷ số nguy cơ này là một chỉ số giỏi hơn về độ mạnh của sự phối hợp so cùng với sự khác biệt nguy cơ, vì nó được trình diễn một cách tương đối so với tầm độ xuất hiện bệnh cơ bản. Ko giống khác biệt nguy cơ, tỷ số nguy cơ có liên quan tới độ mập của các đo lường và tính toán mới mắc của nhóm so sánh, tính toán này còn tương quan đến độ bự của nguy cơ nền, những quần thể có biệt lập nguy cơ tương tự nhau hoàn toàn có thể có các tỷ số nguy hại rất khác nhau, tùy nằm trong vào độ bự của nguy hại nền.

Tỷ số nguy cơ tiềm ẩn được thực hiện để nhận xét khả năng một sự phối hợp có đại diện cho một quan hệ nhân trái không. Ví dụ, tỷ số nguy cơ tiềm ẩn ung thư phổi ở những người nghiện dung dịch lá nặng nề so với những người dân không hút dao động 20. Tỷ số nguy hại này không nhỏ và cho thấy mối tương quan này khó có thể là do ngẫu nhiên. đương nhiên với các tỷ số nguy cơ nhỏ dại hơn cũng có thể có thể cho thấy mối quan hệ tình dục nhân quả, nhưng cần được thận trọng để vứt bỏ các giải thích hoàn toàn có thể khác (xem Chương 5).

Nguy cơ quy ở trong (attributable risk)

Nguy cơ quy thuộc là phần trăm của một bệnh hay như là một tình trạng ở những người dân phơi nhiễm hoàn toàn có thể quy cho phơi nhiễm. Đây là 1 thuật ngữ hữu ích hơn cho những mục đích y tế chỗ đông người vì chỉ số này bội phản ánh, thường biểu diễn dưới dạng phần trăm, nguy cơ tiềm ẩn mắc bệnh rất có thể giảm nếu thải trừ hay kiểm soát và điều hành phơi nhiễm. Sử dụng nguy hại quy thuộc, chúng ta có thể ước tính số tín đồ bệnh chưa phải do phơi nhiễm, bằng phương pháp lấy tỷ suất bệnh (thường là new mắc xuất xắc tử vong) ở nhóm có phơi lây truyền trừ tỷ suất ở đội không phơi nhiễm. Ví dụ, nếu tất cả 6 trường phù hợp tử vong bên trên 100 bạn hút thuốc, với 1 trường hòa hợp tử vong trên 100 người không hút thuốc, nguy cơ quy thuộc đã là 5 trên 100. Ở phía trên ta trả định rằng các lý do khác có tác động như nhau ngơi nghỉ nhóm bao gồm phơi nhiễm cùng nhóm ko phơi nhiễm.

Tóm lại, có rất nhiều các đo lường để nghiên cứu quần thể. Chương 3 nhắc tới các cách giám sát và đo lường này trong bối cảnh của từng xây đắp nghiên cứu.

Tài liệu tham khảo

Constitution of the World Health Organization. New York, World Health Organization, 1946.

Jong-wook L. Global health improvement và WHO: shaping the future. Lancet 2003;362:2083-8. Medline doi:10.1016/S0140-6736(03)15107-0

Torrence ME. Understanding Epidemiology. Mosby’s Biomedical Science Series. Missouri, Mosby-Year Book Inc., 1997.

Special Writing Group of the Committee on Rheumatic Fever. Endocarditis, & Kawasaki Disease in the Young of the American Heart Association.

Guidelines for the diagnosis of rheumatic fever, Jones criteria, 1992 update.

JAMA 1992;268:2069-73. Medline doi:10.1001/jama.268.15.2069

The management of acute respiratory infections in children. Practical guidelines for outpatient care. Geneva, World Health Organization,1995.

WHO recommended surveillance standards. Geneva, World Health Organi- zation. 1997.

Revised Classification System for HIV Infection and Expanded Surveillance Case Definition for sida Among Adolescents và Adults. MMWR Recomm Rep 1993;1992:41.

Prineas RJ, Crow RS, Blackburn Hình The Minnesota code manual of electro- cardiographic findings: standards and procedures for measurement and classification. Stoneham, MA, Butterworth Publications, 1982.

Luepker RV, Evans A, McKeigue P, Reddy KS. Cardiovascular Survey Methods, 3rd ed. Geneva, World Health Organization, 2004.

Alpert JS, Thygesen K, Antman E, Bassand JP. Myocardial infarction redefined a consensus document of The Joint European Society of Cardiology/American College of Cardiology Committee for the redefinition of myocardial infarction. J Am Coll Cardiol 2000;36:959-69. Medline doi:10.1016/S0735-1097(00)00804-4

Last JM. A dictionary of epidemiology, 4th ed. Oxford, Oxford University Press, 2001.

King H, Rewers M. Global estimates for prevalence of diabetes mellitus & impaired lucose tolerance in adults. WHO Ad Hoc Diabetes Reporting Group. Diabetes Care 1993;16:157-77. Medline

Colditz GA, Bonita R, Stampfer MJ, Willett WC, Rosner B, Speizer FE, et al.

Cigarette smoking và risk of stroke in middle-aged women. N Engl J Med 1988;318:937-41. Medline

International Statistical Classification of Diseases & Related Health Problems. Tenth Revision. Vol. 1. Geneva, World Health Organization, 1992.

Shibuya K. Counting the dead is essential for health. Bull World Health Organ 2006;84:170-1. Medline

Shibuya K, Boerma T. Measuring progress towards reducing health inequalities. Bull World Health Organ 2005;83:162. Medline

Mathers CD, Ma Fat D, Inoue M, Rao C, Lopez AD. Counting the dead & what they died from: an assessment of the global status of cause of death. Bull World Health Organ 2005;83:171-7. Medline

Population, Health and Survival at INDEPTH Sites. Vol 5. Ottawa, The Inter- national Development Research Centre, 2002.

Sibai AM. Mortality certification and cause of death reporting in developing countries. Bull World Health Organ 2005;83:83.

Setel PW. Sample registration of vital events with verbal autopsy: a renewed commitment lớn measuring và monitoring vital statistics. Bull World Health Organ 2005;83:611-7. Medline

Soleman N, Chandramohan D, Shibuya K. Verbal autopsy: current practices & challenges. Bull World Health Organ 2006;84:239-45. Medline doi:

10.2471/BLT.05.027003

Moser K, Shkolnikov V, Leon DA. World mortality 1950–2000: divergence replaces convergence from the late 1980s. Bull World Health Organ 2005;83:202-9. Medline

World Health Report 2005: Make every mother & child count. Geneva, World Health Organization, 2005.

Feachem RGA, Kjellstrom T, Murray CJL, Over M, Phillips MA. The health of adults in the developing world. Oxford, Oxford University Press, 1992.

World Health Statistics 2006. Geneva, World Health Organization, 2006.

McKee M, Zatonski W. Public Health in Eastern Europe & the Former Soviet Union. In: Beaglehole R, ed. Global Public Health: A New Era. Oxford, Oxford University Press, 2003.

Barford A, Dorling D, Davey Smith G, Shaw M. Life expectancy: women now on top everywhere. BMJ 2006;332:808. Medline doi:10.1136/bmj.332.7545.808

World Health Report 2006: Working together for health. Geneva, World Health Organization, 2006.

Waterhouse J. Muir, C., Correa, P., Powell, J. & Davis, W.Cancer Incidence in Five Continents, Vol. III. IARC Scient. Publ. 15. Lyon, IARC, 1976.

Ahmad OB, Boschi-Pinto C, Lopez AD, Murray CJL, Lozano R, Inoue M. Age standardization of rates: a new WHO standard. (GPE discussion paper series no. 31). Geneva, World Health Organization, 2001.

Lwanga SK, Tye CY, Ayeni O. Teaching health statistics: lesson & seminar outlines, 2nd ed. Geneva, World Health Organization, 1999.

International classification of impairments, disabilities and handicaps. A man- ual of classification relating to the consequences of disease. Geneva, World Health Organization, 1980.

Lee JW. Public health is a social issue. Lancet 2005;365:1005-6. Doi:10.1016/ S0140-6736(05)66541-5

Irwin A, Valentine N, Brown C, Loewenson, R, Solar O, et al. The Commission on Social Determinants of Health: Tackling the social roots of health inequities. PLoS Med 2006;3:e106. D

Marmot M. Social determinants of health inequalities. Lancet 2005;365: 1099-104. Medline

Tunstall-Pedoe H, Vanuzzo D, Hobbs M, Mahonen M, Cepaitis Z, Kuulasmaa K, et al. Estimation of contribution of changes in coronary care to lớn improving survival, event rates, và coronary heart disease mortality across the WHO MONICA Project populations. Lancet 2000;355:688-700. 

Tolonen H, Dobson A, Kulathinal S, for the WHOMONICA Project. Assessing the unique of risk factor survey data: lessons from the WHO MONICA Project. Eur J Cardiovasc Prev Rehab 2005;13:104-14.

Armstrong T, Bonita R. Capacity building for an integrated noncommunicable disease risk factor surveillance system in developing countries. Ethn Dis 2003;13:S2-13.

Bonita R, Winkelmann R, Douglas KA, de Courten M. The WHO STEPwise approach khổng lồ surveillance (STEPS) of noncommunicable disease risk factors. In: McQueen DV, Puska P, eds. Global Risk Factor Surveillance. New York, Kluwer e Academic/Plenum Publishers, 2003:9–22.

Ezzati M, Lopez AD, Rodgers A, Murray CJL. Comparative Quantification of Health Risks: Global & Regional Burden of Disease Attributable to lớn Selected Major Risk Factors. Geneva, World Health Organization, 2004.

World Bank. World Development Report: Investing in Health. Washington: World Bank, 1993.

The World Health Report: Reducing Risks, Promoting Healthy Life. Geneva, World Health Organization, 2002.